lip
22

O języku afrikaans

Na początek tej notki zagadka: co to za język, którym mówi około 1/4 mieszkańców Republiki Południowej Afryki, garstka obywateli Namibii, niewielki odsetek Botswańczyków i znikoma liczba ludności Malawi? Jeśli ktoś z Was potrafi odgadnąć, moje serdeczne gratulacje.
Język afrikaans, bo o nim mowa, to jeden z najbardziej specyficznych i – co tu dużo mówić – egzotycznych języków świata. Dlaczego? Przede wszystkim stanowi on ogromny mix, który przez dziesięciolecia kształtował się w rejonie tzw. Kolonii Przylądkowej (istniejącej w latach 1795-1910, zdominowanej przez Brytyjczyków). Dość powiedzieć, że powstawał on z dialektów niderlandzkich, pozostając jednak pod silnym wpływem języka malajskiego oraz portugalskiego. Jeśli dodamy do tego styczność z mową autochtonów (m.in. językiem bantu), a także angielskim, zrozumiemy, że określenie „egzotyczny” ma tutaj zastosowanie w pełni uzasadnione.

Ile osób obecnie posługuje się afrikaans? Szacunki mówią o około sześciu milionach. Co ciekawe, pomimo iż jest to jeden z oficjalnych języków RPA, lingwiści większą wagę przywiązują do czysto komunikacyjnej wartości tego języka. Posługują się nim bowiem zarówno Koloredzi (około 4,5 milionowa grupa osób o mieszanym pochodzeniu rasowym), jak i Afrykanerzy (onegdaj określani mianem Burów; biali mieszkańcy terenów Afryki Południowej, których liczebność szacuje się na 3,6 mln ludzi). Niezwykle interesująco wygląda przez to zasięg afrikaans w tym rejonie świata, który ilustruje poniższa mapa:

Wszyscy znamy oczywiście tragiczną historię apartheidu i walkę o demokratyczne przemiany pod przywództwem Nelsona Mandeli. Kojarzymy RPA z pięknymi widokami i ostatnim mundialem. Warto jednak poznać bliżej historię języka, który genezą swojego powstania zaciekawić powinien każdego fana języków.

Na koniec dwie informacje-ciekawostki:

1) Znakomity tekst pt. „Afrikaans – krótki wstęp historyczno-kulturowy”, wyjaśniający bodaj wszystkie zawiłości tego południowoafrykańskiego języka, znajdziecie na blogu Karola Cyprowskiego („Świat języków obcych”) pod adresem: http://swiatjezykow.blogspot.com/2010/12/afrikaans-krotki-wstep-historyczno.html

2) Jednym z najwybitniejszych znawców języka afrikaans w Europie jest Polak – prof. Jerzy Koch. Pan Profesor jest kierownikiem Zakładu Współczesnej Literatury Niderlandzkiej i Afrikaans Uniwersytetu Wrocławskiego oraz kierownikiem Zakładu Studiów Niderlandzkich i Południowoafrykańskich Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Co ciekawe, z jego podręczników uczą się adepci afrikaans na uczelniach m.in. w Amsterdamie.

Żródło: http://swiatjezykow.blogspot.com/2010/12/afrikaans-krotki-wstep-historyczno.html

|