paź
8

3x amerykański kapitalizm

Czy literatura może wyrabiać poglądy polityczne? Jak najbardziej – często bywa przecież odbiciem aktualnej sytuacji politycznej i społecznej. Warto udać się do księgarni przed listopadowymi wyborami prezydenckimi w USA i sięgnąć po książki, które łatwiej pozwolą nam zrozumieć, z czego się biorą różnice ideologiczne między kandydatami.

Literatura jest w stanie wyjaśnić zdumiewająco dużo w kwestiach politycznych. W naszych księgarniach już dawno pojawiły się trzy książki, które pozwolą lepiej zrozumieć Amerykę i ideowe różnice między kandydatami na urząd prezydencki. Chcąc wiedzieć więcej, warto sięgnąć po powieści Atlas zbuntowany Ayn Rand (uznany niekiedy za programową książkę republikanów), Projekt życie Davida Brooksa oraz Wolność Jonathana Franzena.

Atlas zbuntowany
– pióra rosyjskiej emigrantki Ayn Rand – ukazał się po raz pierwszy w 1957 roku i stanowi manifest czystego kapitalizmu. W tej książce tytułowym Atlasem obarczonym ciężarem świata zdrowej ekonomii są właściciele pól naftowych, kopalni, linii kolejowych, systematycznie atakowani przez rozmaitych nieudaczników, obiboków, związkowców czy polityków oraz przedstawicieli lewicy (ci ostatni mówią o sprawiedliwości społecznej, a w rzeczywistości jedynie okadają potentatów produkcji. To właśnie oni – według Rand – zniszczyli w ten sposób Europę). Ci, którzy przeciwstawiają się takiemu działaniu tworzą podziemie gospodarcze… Która ze stron ostatecznie zwycięży? Przeczytajcie sami. w Polsce Atlas zbuntowany ukazał się w 2004 w tłumaczeniu Iwony Michałowskiej.

Inną ważną pozycją jest krytykujący egalitaryzm bestseller konserwatywnego dziennikarza Davida Brooksa, który w Polsce ukazał się pod tytułem Projekt życie (przełożyła z angielskiego Grażyna Smosna). To pozornie pełna popularnonaukowych informacji (m.in. z dziedziny psychologii czy biologii) opowieść o amerykańskiej parze Haroldzie i Erice, a właściwie swego rodzaju traktat anglosaskiego konserwatyzmu. Książka ideologicznie jest hołdem złożonym filozofii Davida Hume’a, Adama Smitha czy Edmunda Burke’a. Biografia fikcyjnej pary stanowi właściwie odbicie republikańskiej drogi życia.

Trzecia ze wspaniałych amerykańskich książek z podtekstem politycznym to Wolność Jonathana Franzena (w przekładzie Witolda Kurylaka). To saga rodziny klasycznych demokratów – prospołecznych, liberalnych, ale jednocześnie wewnętrznie niepewnych, sfrustrowanych. Jednak ta rodzina ostatecznie podnosi się z upadku. Centralną postacią jest tu zagubiony muzyk bitowy, który nie daje się wciągnąć w kampanie polityczne. W tym aspekcie Wolność to zaprzeczenie jedności Amerykanów, wywyższenie twórczej indywidualności pojedynczych osób (dziś takie podejście jest domeną republikanów, zaś demokraci stawiają na solidarność narodową).

Cóż, mogłoby się wydawać, że papierowe programy partyjne, które można przenieść w świat powieści to już przeżytek… Okazuje się, że literatura nadal może kształtować wzorce. Zapoznanie się z Atlasem zbuntowanym, Projektem życie i Wolnością  pozwoli nam lepiej zrozumieć amerykańską kulturę i sposób myślenia.

W agencji tłumaczeniowej Lingua Lab polecamy te lektury tłumaczom – dobrze wiemy, że znajomość historii, kultury i mechanizmów myślenia reprezentantów innych narodów jest ważna, aby przekład był w pełni profesjonalny. Wszystkie teksty powierzamy starannie wyselekcjonowanym tłumaczom – wyłącznie najlepszym!

Źródło tekstu i grafiki: http://www.polityka.pl/kultura/aktualnoscikulturalne/1530391,1,trzy-ksiazki-ktore-pozwalaja-lepiej-zrozumiec-ameryke.read
|