sty
21

Język polski jak język obcy

Czy język polski jest trudny? Na pewno dla wielu młodych ludzi. Jak pokazują ostatnie badania nad pracami pisemnymi, sprawność językowa uczniów jest coraz niższa.

„Judym prosto z mostu rzucił Joasię”, „Leśmian to najznakomitszy spec od liryki”, „Biega o glebę” (chodzi o konflikt o ziemię opisany we wspaniałej książce Władysława Reymonta Chłopi) – m.in. te przykłady z prac z całej Polski przytacza dr hab. Danuta Krzyżyk z katedry dydaktyki języka i literatury polskiej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, aby zobrazować najczęstsze błędy popełniane przez uczniów.

Okazuje się, że obok licznych błędów ortograficznych, składniowych czy interpunkcyjnych, można zauważyć takie, które wcześniej się nie pojawiały. Jak tłumaczy dr Krzyżyk, są to np. błędy wynikające ze zniekształcenia struktury gramatycznej wyrazów („po niekont” zamiast „poniekąd”, „nie mowlęł” zamiast „niemowlę” ). Wskazuje również na rodzaj ekonomicznego podejścia do języka – w wypracowaniach często funkcjonuje tylko znak „ż” (bez alternatywnego „rz”) albo „h” (nie ma za to „ch”).

Ponadto w niektórych pracach można zaobserwować rażący brak konsekwencji językowej, a także używanie języka ulicy (np. „Taki facio nie był dla Izabeli” – to o Wokulskim z Lalki, znakomitej powieści Bolesława Prusa). Dr Krzyżyk dodaje, że niektórym uczniom weszły już w nawyk takie skróty jak „wporzo”, „nara”, „facio” czy „spoko”. Kolejne problemy to brak precyzji wypowiedzi („Męstwo Kmicica sprawdza się w kontaktach ze Szwedami”) czy błędy składniowe zniekształcające budowę zdania i powodujące zanik związku logicznego między jego członami („będąc małym chłopcem wpadłem do rowu a rodzice bardzo mnie kochali”).

Dr Krzyżyk upatruje przyczyn obecnego stanu rzeczy w przyzwalaniu na korzystanie w nadmiarze z  nowych technologii (np. pisanie prac pisemnych na komputerze). Ponadto uczniowie często nie są przyzwyczajeni do pisania dłuższych prac. To wszystko ma wpływ na ciągle malejącą sprawność językową.

Takie błędy mogą bawić, ale zarazem budzić słuszny niepokój – najwyraźniej dla niektórych rodzimych użytkowników język polski jest językiem obcym.

Źródło tekstu i grafiki: http://polska.newsweek.pl/uczniowie-przestaja-umiec-poslugiwac-sie-jezykiem-polskim,artykuly,278872,1.html

|