lut
21

Dziś Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego

Dziś – 21 lutego – obchodzimy Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego. To doskonały czas, aby zwrócić uwagę na wymieranie języków na świecie. To zjawisko coraz bardziej niepokoi znakomitych językoznawców. Dlaczego języki są zagrożone?

Jak tłumaczą wybitni językoznawcy, połowa języków, którymi posługuje się na świecie, jest zagrożona. Prognozy przygotowane przez UNESCO nie pozostawiają wątpliwości: do końca obecnego stulecia przetrwa zaledwie jedna dziesiąta z obecnie używanych języków! Bardziej optymistyczny scenariusz zakłada, że pod koniec XXI wieku połowa z nich będzie jeszcze w użyciu.

Obecnie na świecie używa się 6-7 tysięcy języków, a jednak trudno o ustalenie ich dokładnej liczby (niektórzy specjaliści kwalifikują dialekty jako odrębne języki). Najwięcej osób posługuje się językiem chińskim (1170 mln użytkowników), angielskim (1135 mln), hiszpańskim (450 mln), hindi (400 mln) i arabskim (350 mln). W historii ludzkości istniało około 13 tys. języków, a niektóre wraz z upływem czasu znikały i ginęły. Jednak ten proces w ostatnich latach przybrał niepokojące tempo (jak pokazują statystyki ONZ, co dwa tygodnie ginie jeden język!).

Współcześnie główną przyczyną wymierania języków jest wypieranie jednych przez inne, gdy użytkownicy języków mniejszościowych zaczynają się posługiwać dialektami dominującymi. Najbardziej narażone na wyginięcie są te języki, których używa się wyłącznie w mowie – wymierają one wraz z ostatnimi użytkownikami. Obecnie ta sytuacja grozi językom Aborygenów, językom afrykańskim, dialektom indiańskim i niektórym językom z plemion Indii. Znane są jednak przypadki, gdy udało się zapobiec wymarciu języka – tak było z hebrajskim, oryginalnym językiem Starego Testamentu, którego nie używano od setek lat poza liturgią żydowską. Ta sytuacja zmieniła się dopiero w XIX wieku w Palestynie, kiedy tym językiem zaczęli posługiwać się członkowie ruchu kierowanego przez Eliezera Ben-Jehudę. Dziś hebrajski jest jednym z urzędowych języków w Izraelu. W ostatnim czasie podjęto też próby ocalenia niektórych dialektów we Francji czy przywrócenia do życia wymarłych języków.  

UNESCO opracowało wspaniały Atlas Języków Zagrożonych zawierający dane na temat 3 tys. wyjątkowych języków. Z obszarem Polski związane są: kaszubski, białoruski, jidysz, rusiński, romski, poleski, wiliamowicki oraz słowiński (ten ostatni od lat 60. Ubiegłego wieku jest uznawany za wymarły).

Dzień Języka Ojczystego został ustanowiony w 1999 roku przez UNESCO dla podkreślenia bogactwa różnorodności językowej świata, a także zwrócenia uwagi na liczbę języków zagrożonych i ginących.

Źródło tekstu: http://www.instytutksiazki.pl/wydarzenia,aktualnosci,30741,miedzynarodowy-dzien-jezyka ojczystego.html
Źródło grafiki: http://wiadomosci.wp.pl/kat,1342,title,Miedzynarodowy-Dzien-Jezyka-Ojczystego,wid,16423408,wiadomosc.html?ticaid=1123e8

|