cze
12

Taras Szewczenko – ambasador języka ukraińskiego

Jak pokazuje historia, literatura przyczyniła się znacząco do rozwoju i upowszechnienia niektórych języków, jakimi posługiwano na terenach Europy Wschodniej i Środkowej. Często to właśnie pisarze stawali się bohaterami różnych narodów i języków. Na Ukrainie taką postacią jest na pewno Taras Szewczenko.

Dawne literatury z białoruskolitewsko-polskiego pogranicza charakteryzował pewien międzynarodowy dialog. A jednak nowoczesna literatura ukraińska powstaje w zdecydowanej opozycji do kultury sąsiadów. Widać to zwłaszcza w twórczości wybitnego poety Tarasa Szewczenki.

Urodzony w 1814 r. Taras Szewczenko przez pierwsze 22 lata swego życia był pańszczyźnianym chłopem. Później został wykupiony z niewoli przez przyjaciół i zajął się studiowaniem malarstwa w Petersburgu. Przez wiele lat przebywał w więzieniu oraz na zesłaniu w głębi Rosji (po przymusowym wcieleniu do carskiego wojska). Zmarł w wieku 47 lat.

Niemal wszystkie znakomite opowiadania i dramaty składające się na literacki dorobek Szewczenki zostały napisane w języku rosyjskim, zaś wiersze – po ukraińsku. Poezja tego wyjątkowego twórcy rodziła się z poczucia głębokiej dziejowej niesprawiedliwości i upokorzenia, jakiemu poddawano Ukraińców na obszarze kolonizowanym najpierw przez Polaków, a następnie przez Rosjan.  

W Polsce zainteresowanie literacką spuścizną Szewczenki przypada przede wszystkim na okres międzywojnia – to właśnie wtedy do jego poetyki odwoływali się futuryści i awangardziści. Wielu doskonałych pisarzy i tłumaczy mierzyło się z tą twórczością. Książki Szewczenki na polski przekładali m.in.: Stefan Żeromski, Jarosław Iwaszkiewicz, Władysław Syrokomla, Władysław Słobodnik, Jerzy Jędrzejewicz, Gustaw Daniłowski, Piotr Kupryś, Leonard Sowiński czy Antoni Seredecki.

Źródło tekstu i grafiki: http://culture.pl/pl/artykul/jezyki-polski-czyli-w-poszukiwaniu-utraconej-roznorodnosci-europy#maka

|